Video Orang Asli

Loading...

Tuesday, March 6, 2012

Suku kaum Mah Meri


Mah Meri bermakna ‘Orang Hutan’, sementara dalam istilah Mah Meri  disebut ‘berbisik’. Mereka juga dikenali sebagai orang laut dan bekerja sebagai nelayan. Tidak ada bukti sejarah yang tepat berkenaan asal usul mereka. Walaupun begitu, mereka dipercayai berhijrah dari pulau-pulau di selatan Johor ke pantai negeri Selangor kerana lari daripada musuh. Kini masyarakat Mah Meri telah mengalami perubahan dari segi pemikiran dan pembangunan hasil dari percampuran dengan masyarakat lain.

 
PERKAHWINAN SUKU MAH MERI


Gambar 1 : Pengantin lelaki dan perempuan Mah Meri

Suku Mahmeri turut amal upacara merisik, meminang dan persandingan seperti masyarakat Melayu. Perbezaan adat mereka cuma mengekalkan istiadat menghalau hantu syaitan dengan cara tersendiri, selain diadakan upacara pemujaan untuk memberitahu kepada nenek moyang bahawa cucu mereka akan melangsungkan majlis perkahwinan. Majlis itu dianggap penting untuk memastikan upacara perkahwinan itu selamat, diberkati dan aman bahagia sehingga ke anak cucu.

Pada majlis peminangan, tok batin akan melihat persediaan pengantin lelaki untuk di bawa ke majlis peminangan seperti cincin emas, alat solek, pinggang mangkuk dan keperluan seperti batu lesung dan lain-lain.Pasangan pengantin menjalani istiadat mengasah gigi. Mengasah gigi dianggap adat yang penting dilakukan. Penggunaan kain hitam diletakkan pada gigi sebagai penanda jarak gigi yang perlu diasah. Cincin akan digunakan untuk mengasah gigi yang tidak rata dan kemudian diasapkan. Ini bertujuan menjadikan bakal mempelai sentiasa berseri dan mengelak kancing gigi ketika majlis persandingan.
 
         Suku Mahmeri memainkan alat muzik tradisional Orang Asli untuk meraikan mempelai pada majlis perkahwinan.Namun, hasrat pihak lelaki ingin memiliki gadis pilihannya akan terbatal walaupun majlis peminangan dan hari persandingan sudah ditetapkan, sekiranya perbelanjaan bagi tujuan majlis itu tidak mencukupi.Sekiranya dalam tempoh tiga bulan, pihak lelaki gagal sediakan perbelanjaan, dengan sendiri perjanjian itu terbatal dan pengantin lelaki dianggap sudah melakukan penipuan terhadap tok batin.

Seperti juga apa juga jenis persandingan kaum lain, mereka juga membuat persediaan menyediakan pelamin. Mereka akan bergotong-royong menghiasi pelamin dengan meletakkan anyaman daun nipah pelbagai corak serta bunga-bungaan berwarna cerah di semua sudut pentas. Sentuhan penggunaan daun nipah yang digunakan oleh masyarakat Orang Asli suku Mahmeri adalah antara keunikan dan kelainan dipaparkan dengan suku kaum Orang Asli lain di negara ini.Ketika majlis perkahwinan berlangsung, beberapa adat istiadat diadakan sempena majlis itu iaitu menjulang pengantin; pertarungan pencak silat; mengelilingi busut; membasuh kaki; nasi dalam atau sirih perancang dan mandi bunga gomba. Pada majlis itu, upacara perkahwinan dimulakan dengan tok dukun membawa pengantin lelaki berpusing mengeliling sekumpulan gadis bersama pengantin perempuan yang dilitupi kelambu dan diasap dengan kemenyan. Upacara itu bertujuan menghalau syaitan dan mengelak perkara buruk.Pusingan sebanyak tujuh kali dan pada pusingan terakhir, pengantin lelaki perlu mendapatkan pengantin perempuan dan bertukar bunga. 
 
Ketika majlis persandingan upacara melambung duit dilakukan sebagai simbolik kepada kebebasan mempelai menentukan arah tuju hidup di alam rumah tangga.Makan beradab, pemantau akan memastikan mempelai makan dan berakhir dengan serentak supaya hidup mereka berkekalan bahagia dan dapat mengharungi rumah tangga. Jika seorang daripada mempelai makan lebih awal antara mereka, dipercayai perlakuan itu akan mengundang kecelakaan dalam rumah tangga pada masa depan. Selepas selesai majlis perkahwinan, pasangan pengantin dilarang keluar rumah untuk tempoh tiga hari untuk mengelak daripada diganggu hantu atau syaitan.

Penetapan tarikh bagi majlis peminangan dan persandingan perlu dirujuk kepada tok batin untuk melihat persediaan pihak lelaki sebelum memasuki alam rumah tangga. Tok batin menjadi insan paling penting kerana beliau akan mengambil kuasa daripada wali yang dilantik untuk memantau majlis peminangan sehingga berakhirnya majlis persandingan.Antara keunikan majlis perkahwinan orang Asli ini, sebaik saja persetujuan dan kata sepakat dalam majlis peminangan dicapai, upacara makan sirih dan pinang oleh tok batin dan wakil kedua-dua belah pihak dilakukan sebagai tanda mengakhiri majlis itu. Hantaran dikenakan ialah RM44.40 bagi bakal pengantin yang masih gadis, manakala RM25.20 mereka yang bergelar janda.
 
PERKAHWINAN
1 
Majlis perkahwinan
a.    Rumah pengantin tidak akan disapu dengan penyapu lidi sepanjang majlis diadakan
b.    Tidak boleh berlaku pergaduhan
c.    Peralatan yang dipinjam semasa majlis itu hendaklah dikembalikan  selepas tiga hari.

2Ibu mengandung
a.    Suami/isteri tidak boleh memakai atau mengikat kerana dikhuatiri si ibu akan mengalami masalah lekat uri semasa bersalin
b.    Suami/isteri tidak boleh membunuh atau menyembelih binatang kerana dikhuatiri akan terkenan pada bayi yang akan dilahirkan
c.    Menyumbat atau menutup lubang kerana dikhuatiri bayi yang dilahirkan itu tidak mempunyai lubang dubur
d.    Suami/isteri dilarang membelit kain ke leher kerana dikhuatiri bayi yang akan dilahirkan itu nanti terbelit tali pusat.
e.    Tidak boleh memakan ikan lidah, menebang dan menetak batang pokok kerana dipercayai bibir bayi akan terbelah (sumbing)
f.     Dilarang memakan pisang kembar kerana dikhuatiri akan mendapat anak kembar
g.    Dilarang menghina dan mengeji orang kerana terkena badi kepada bayi dalam kandungan

 
PERAYAAN
1.   
 Puja pantai
Masyarakat Mah Meri akan mengambil satu hari dalam setahun untuk mengadakan hari pemujaan khas untuk ‘moyang laut’ atau dipanggil ‘puja pantai’. Upacara ini dibuat secara besar-besaran oleh penduduk kampung yang diketuai oleh bomoh. Mereka akan berarak dari kampung hingga ke tepi laut dengan iringan paluan muzik tradisional. Dalam upacara ini juga persembahan makanan kepada moyang akan dilakukan. Mereka percaya upacara ini dijalankan untuk memohon restu moyang supaya mereka mendapat hasil tangkapan laut yang banyak. mereka juga memohon agar keselamatan mereka tidak diancam.
2.    Musim buah
Upacara ini dijalankan secara sederhana selepas musim buah-buahan. Penduduk kampung hanya mempersembahkan sajian makanan kepad moyang dan member jamuan kepada hadirin

KEPERCAYAAN

Masyarakat Mah Meri menganggap bahawa sesuatu kejadian yang berlaku sama ada baik atau buruk merupakan petunjuk untuk mereka memulakan pekerjaan atau perjalanan.
Sehubungan dengan itu, masyarakat mah meri masih mengamalkan dan berpegang teguh kepada adat dan kepercayaan berikut :

      i.        Makan tebu waktu malam – seolah-olah menghisap darah keluarga yang telah mati
    ii.        Berjalan dalam panas – tersampuk hantu
   iii.        Menunjuk pelangi dengan jari – jari akan putus
   iv.        Tidak menghormati orang tua – badan akan kurus dan selalu mendapat penyakit (tulah)
    v.        Makan kerak nasi – hutang tidak dapat dibayar
   vi.        Kedekut garam – kubur akan dipenuhi air
  vii.        Membasuh kelambu di sungai – akan mati dimakan buaya
viii.        Menyembelih ayam pada waktu malam – akan disumpah oleh ayam
   ix.        Menyiksa atau membunuh bintang dengan sengaja – akan ditimpa badi
    x.        Bersiul dalam rumah atau bersiul pada waktu malam – memanggil hantu atau menunjukkan sikap kurang ajar
   xi.        Makan pisang dirumah orang mati – seolah-olah makan jari orang mati
 
KEMATIAN SUKU MAHMERI

 
Jika berlaku kematian, anak yang tertua dalam keluarga tersebut akan berjumpa dengan Batin. Selepas itu Batin akan mengarahkan anak buahnya untuk menyebarkan berita sedih itu kepada semua saudara mara dan kawan-kawan si mati.
Sementara menunggu kedatangan saudara yang jauh,mayat akan diletakkan di temapat lapang seperti di serambi. Sebagai tanda menghormati mayat tersebut, setiap orang yang menziarah akan membakar kemenyan dan mendoakan agar si mati berada dalam keadaan baik. Bagi mereka yang mempunyai kemampuan, sumbangan wang akan diberi.
Selagi mayat berada di rumah, mereka tidak dibenarkan makan dan minum kecuali untuk roh si mati di mana satu hidangan diletakkan di tempat khas. Mengikut kepercayaan, mayat akan dijaga supaya tidak dilangkah kucing kearana mayat akan dirasuk hantu dan bangun mengganggu keluarganya.